Kategori: Makaleler

Tnka: Toplumsal Düzen ve Güç İlişkilerinin Derinlemesine İncelenmesi Bir toplumun, sadece bir arada var olmanın ötesinde, tarihsel olarak nasıl şekillendiği ve hala nasıl dönüştüğü, toplumsal güç ilişkilerinin dinamiklerine bağlıdır. Bu güç, çoğu zaman görünmeyen fakat herkesi şekillendiren bir ağ gibi işler. İktidarın kimde olduğunu, hangi ideolojilerin toplumu nasıl yönlendirdiğini anlamak için, devletin yapısını, kurumların işlevlerini, yurttaşlık anlayışını ve demokrasi anlayışlarını derinlemesine incelemeliyiz. O zaman, belki de, gündelik hayatımıza sirayet eden ve sürekli tartışılan bir kavram olan “Tnka”yı anlamaya bir adım daha yaklaşabiliriz. İktidar ve Meşruiyet: Toplumsal Güç İlişkilerinin Temeli Her toplumsal düzenin bir iktidar yapısı vardır ve bu iktidar yapısı,…

Kaba Et Neresi Olur? Bir Antropolojik Bakış Açısıyla Kültürel Kimlik ve Toplumsal Yapılar Antropoloji, insan toplumlarının, kültürlerinin ve alışkanlıklarının zengin çeşitliliğini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsanlar, tarih boyunca çeşitli yerlerde, farklı coğrafyalarda, kendi kimliklerini ve toplumsal yapılarındaki değerleri şekillendirmişlerdir. Kaba Et neresi olur? Bu soru, sadece bir yerin adından daha fazlasını ifade eder; kültürlerin anlam dünyasına açılan bir pencere gibi durur. Bir yerin ismi, o bölgenin ritüellerini, sembollerini, topluluk yapısını ve kimliklerini nasıl yansıtır? Bu yazıda, Kaba Et’in kültürel ve toplumsal anlamlarını keşfederken, insanlığın çeşitliliğine dair derin bir yolculuğa çıkacağız. Kaba Et: Bir Yer Adı mı, Yoksa Bir Kültürel Gösterge…

“ıstar ağacı” Ne Demektir? ıstar (ağızda “ıstar” ya da “ıstar ağacı”) kelimesi, Türkçede halk ağzında “halı, kilim dokunan tezgâh” anlamında kullanılmaktadır. [1] “ıstar ağacı” ifadesi ise bu dokuma tezgâhının kurulu olduğu ya da kurulabileceği ağaç ya da çerçeve yapıyı betimleyen yöresel bir kullanımdır. Tarihsel Kökeni ve Kullanımı Kelimenin kökeni Rumca ya da Yunan kökenli olduğu belirtilmektedir; sözlüklerde “ıstar” kelimesi Yunanca kökenli olarak gösterilmektedir. [2] Osmanlı ve öncesi Anadolu köylerinde, kadın emeğinin önemli üretim araçlarından biri olan dokuma tezgâhları, “ıstar” ya da “ıstar ağacı” adıyla anılmıştır. Örneğin bir kaynakta şöyle denmektedir: “[ısdar, ıstarağacı]: Kilim, haba, yastık, şalvar, heybe vb. dokunduğu dokuma tezgâhı.” [1] Anadolu’nun pek çok…

Eczane Yardımcılığı: Bir Meslekten Çok, Bir Anlatı Kelimenin gücü, tıpkı bir ilaç gibi, bazen doğrudan etki eder, bazen ise yavaşça vücuda işler. Kitaplarda okuduğumuz karakterler, kelimelerin ardındaki anlamlar, tinsel dönüşümler yaşatan anlatılar, hep birer ilaçtır — bazen tedavi eder, bazen yaralar, ancak her zaman iz bırakır. Kelimelerin bu gücü, yalnızca edebiyatla sınırlı kalmaz; günlük yaşamda karşılaştığımız her meslek ve deneyim de kendi anlatısını yaratır. Bugün eczane yardımcılığı üzerine düşündüğümde, bu mesleğin bir anlamda edebi bir anlatıya dönüştüğünü fark ediyorum. Birçok kişi için eczane yardımcılığı, yalnızca bir iş tanımı, bir kariyer seçimi gibi görülebilir; ancak edebiyatçı gözlüğünden bakıldığında, bu meslek de…

Şahmeran ve Lilith Kardeş mi? Bir Mitolojik Bağlantı ve Toplumsal Yansıması Birçok kültürde, mitler sadece geçmişin anılarını taşımakla kalmaz, aynı zamanda insanların yaşam biçimlerini, toplumların değerlerini ve toplumsal yapıları nasıl şekillendirdiğini de gösterir. Şahmeran ve Lilith, farklı coğrafyalarda farklı kültürlerde yer bulmuş ve binlerce yıl süren birikimle şekillenmiş iki figürdür. Ancak, bir toplumun bağlamında değerlendirdiğimizde bu iki figürün benzerlikleri ve farkları, toplumsal cinsiyet rolleri, güç ilişkileri ve kültürel normlarla nasıl iç içe geçtiği hakkında derinlemesine bir soru ortaya çıkar: Şahmeran ve Lilith kardeş mi? Efsanevi karakterlerin kökenlerini, anlamlarını ve toplumsal işlevlerini tartışmak, aslında bir kültürün zaman içinde nasıl evrildiğini anlamamıza…

Yemek Duası: Toplum, İktidar ve Meşruiyet Üzerine Bir Siyasi Analiz Yemek duası, toplumların dinamiklerini, güç ilişkilerini ve kültürel ideolojilerini anlamamız açısından ilginç bir metafordur. Yalnızca manevi bir eylem olarak görülmemelidir; aynı zamanda siyasi, toplumsal ve kültürel bağlamda da derin anlamlar taşır. Bir yemek duası, çoğu zaman bireylerin Allah’a veya evrende var olan daha yüksek bir güce şükranlarını sundukları, besinlerin ve yaşamın değerini hatırladıkları bir anı ifade eder. Ancak bu basit görünen eylem, toplumsal düzenin ve iktidarın işlediği bir alanı yansıtan bir yönü de barındırır. Yemek duası, yalnızca bir dini ritüel olmaktan çıkıp, toplumsal ilişkilerin, kurumların, ideolojilerin, yurttaşlık anlayışının ve demokratik…

Mantarlarda Misel Nedir? Derinlemesine Bir Keşif Bazen ormanda yürürken gözümüze çarpan, şekilleri garip ve bazen korkutucu olan mantarları düşünün. Birçoğumuz bu mantarları sadece toplayıp yemek ya da görmekle ilgilenirken, asıl büyüleyici olan şeyin derinliklerinde, toprağın altındaki gizemli dünyada olduğunu biliyor muyuz? Eğer mantarları inceliyorsanız, ya da sadece doğaya meraklıysanız, “misel” terimi ile karşılaşmışsınızdır. Ama gerçekten ne olduğunu ve mantar ekosisteminde nasıl bir rol oynadığını merak ettiniz mi? Eğer cevabınız evet ise, doğru yerdesiniz! Misel, mantarların gizemli, fakat son derece önemli bir parçasıdır. Aslında, pek çok kişi mantarları yalnızca meyve vermeleri ve yenilebilir olmaları açısından bilir. Fakat misel, bu organizmaların büyümesi…

Rüyada Başkasının Saçını Uzun Görmek: Kültürel Bir Yolculuk Rüyalar, insanlık tarihi boyunca hem bilinçaltının derinliklerini keşfetmek hem de kültürler arası farklılıkları gözlemlemek için bir pencere olmuştur. Rüyalar, semboller ve imgelerle dolu, her bir detay bir anlam taşıyan karmaşık yapılar olarak karşımıza çıkar. Her kültür, rüyaları kendi inanç sistemleri, ritüelleri ve toplumsal yapıları doğrultusunda farklı şekillerde yorumlamaktadır. Peki, bir rüyada başkasının uzun saçını görmek ne anlama gelir? Bu sorunun cevabı, sadece bireysel bir psikolojik mesele olmanın ötesine geçer; aynı zamanda kültürlerin sembolizme, kimliğe ve toplumsal yapılara nasıl anlam yüklediği ile ilgili derin bir keşfe çıkar. Rüyaların Kültürel Yansımaları Rüyalar, bazen günlük…

Akort Nedir, Nasıl Yapılır? Müzikal Dünyada Doğru Tınıyı Bulmak İstanbul’da hayatımın büyük kısmını ofiste çalışarak geçiriyorum, ancak akşamları farklı bir dünyaya adım atıyorum: müzik. Bu şehirdeki gürültü, kalabalık ve karmaşa içinde bazen tek istediğim şey, bir enstrümanın doğru tınısını duymak. O yüzden, bir müzik aletiyle vakit geçirmeye karar verdiğimde, akort nedir, nasıl yapılır sorusu hayatıma girdi. Şimdi, enstrümanları doğru şekilde akort etmek, nasıl bu kadar önemli bir mesele haline geldi? Hem de her gün ofiste çalışma, toplantılar ve yoğunluk arasında… İşte bu yazıda, akortun ne olduğuna, nasıl yapılacağına ve zamanla nasıl daha çok farkına varmaya başladığıma dair düşündüklerimi paylaşacağım. Akort…

Oksijen Kaynağı Hangi Metallerde Kullanılır? Felsefi Bir İnceleme Bir insan, havada solunan oksijeni fark ettiğinde, belki de sadece yaşamı sürdüren temel bir element olarak düşünür. Ama peki ya oksijenin hayatımızda gerçekten ne kadar merkezi bir rol oynadığını, hem fiziksel hem de düşünsel düzeyde düşündük mü? Bir öğle vakti, bir işin ortasında ya da bir dağcının zirveye doğru tırmanırken oksijeni solurken, bu molekülün ve onun kaynaklarının daha derin bir anlam taşıdığını fark edebilir miyiz? Oksijenin bir kaynağı olarak kullanımı, yalnızca maddi bir işlevin ötesindedir; bu, evrenin işleyişine dair varoluşsal soruları düşündürtebilir. İşte bu yazıda, “oksijen kaynağı hangi metallerde kullanılır?” sorusunun ötesine…