Alauddin Khalji Kimdir? İzmir’de Bir Kafede Başlayan Tarih Krizi
İzmir’de yaşamak biraz garip bir şey. Bir yandan deniz, martılar, gevşek bir huzur… bir yandan da kafede otururken “hayatım neden böyle” diye düşünme evresi. Ben 25 yaşındayım ve arkadaş grubumda genelde espri yapan kişi benim. Ama kimse bilmiyor, bazen en iyi şakaların içinde bile fazla düşünme krizleri saklıdır.
O gün de öyle bir gündü.
Kafede karşımdaki arkadaşım telefonuna bakıp bir anda dedi ki:
“Abi Alauddin Khalji kimdir ya? Tarih ödevine baktım, ismi Minecraft boss’u gibi.”
Ben kahvemi içerken bir anda boğuluyordum.
“Ne?” dedim. “Minecraft boss’u mu?”
İşte o an her şey başladı.
—
İlk Tepki: Google’a Değil, Egoma Sordum
Normal insanlar böyle bir durumda Google’a gider. Ben gitmedim. Çünkü ben, gereksiz özgüven ve yarım bilgi kombinasyonuyum.
“Dur ben biliyorum galiba,” dedim.
Arkadaşım bana baktı:
“Biliyorsan anlat.”
Ve ben… anlatamadım.
İç sesim devreye girdi:
“Bilmiyorsun.”
Ama dış sesim:
“Şey… Delhi Sultanlığı falan…”
İşte o an anladım ki, Alauddin Khalji kimdir sorusu sadece tarih sorusu değilmiş. Aynı zamanda “ne kadar uydurabilirsin testiymiş.”
—
Bir Tarih Figürüyle Tanışma: Ama Yanlış Zamanda
Sonra eve döndüm. Bu sefer Google’a gittim çünkü gururum kırılmıştı. Ve karşımda şu çıktı:
Alauddin Khalji
Ve ben ekrana baktım.
“Tamam,” dedim. “Sen kimmişsin bakalım.”
Delhi Sultanlığı’nın en güçlü hükümdarlarından biriymiş. 13. yüzyılda Hindistan’da büyük bir imparatorluk yönetmiş. Ordular, fetihler, reformlar…
Ben ise aynı gün kahve dökmemek için savaş veriyorum.
Hayat adil değil.
—
Alauddin Khalji Kimdir? ve Benim Günlük Hayatımla Çarpışması
Btibbimedikal takipçilerine merhaba! Bu yazımız “Alauddin Khalji kimdir” konusunu seven herkes için hazırlandı.
Şimdi dürüst olayım. Bu bilgileri okurken beynimde garip bir şey oldu. Sanki Alauddin Khalji bir tarih figürü değil de İzmir’de karşıma çıkabilecek bir “ağır abi” gibi hissettirdi.
Hayal ettim:
Ben Karşıyaka vapurundayım. Yanımda o var.
Bakışları ciddi.
“Ekonomi nasıl?” diyor.
Ben:
“Abi benim ekonomi simit almaya yetiyor.”
—
Vapurda Bir Sultanla Sohbet
Hayal biraz kontrolden çıktı.
Alauddin Khalji ile vapurda oturuyoruz.
Martılar bağırıyor.
O bana dönüyor:
“Fiyat kontrollerini sıkı tutmak gerekir.”
Ben:
“Abi ben geçen markette domates fiyatını görünce ülke değiştirmeyi düşündüm zaten.”
O sessiz.
Ben devam:
“Senin döneminde enflasyon var mıydı?”
O bakıyor.
“Ben vergi reformu yaptım.”
Ben:
“Ben de kendime ‘bu ay harcama yapmayacağım’ dedim ama olmadı.”
—
İç Sesimle Tarih Arasında Sıkışmak
Gerçek dünyaya geri döndüğümde şunu fark ettim: Alauddin Khalji kimdir sorusu aslında sadece tarih öğrenmek değil, zihnin absürt senaryolar üretme kapasitesini test etmekmiş.
Ben bazen fazla düşünen biriyim. Mesela markette kasa sırasındayken bile şunu düşünüyorum:
“Acaba bu kasiyer tarih yazsaydı hangi dönemde güçlü olurdu?”
Evet, biraz sorunlu olabilir.
—
İzmir Sokaklarında 13. Yüzyıl Enerjisi
Bir gün Alsancak’ta yürürken arkadaşım yine konuyu açtı:
“Sen Khalji’yi araştırdın mı?”
“Biraz.”
“Ne öğrendin?”
“Abi adam devlet yönetmiş.”
“Ben de hayatımı yönetemiyorum.”
Bu noktada ciddi bir sessizlik oldu.
Sonra güldük.
Ama içimde bir ses:
“Sen neden hala hayatını yönetemiyorsun?”
Teşekkürler iç ses. Çok yardımcı oldun.
—
Tarihle Günlük Hayat Arasında Komik Bir Köprü
Alauddin Khalji hakkında okudukça şunu fark ettim: Adamın yaptığı şeyler inanılmaz ciddi.
Ordular düzenlemiş, ekonomik kontrol sistemleri kurmuş, güçlü bir yönetim kurmuş…
Ben ise sabah alarmı erteleyip “5 dakika daha” diyen bir insanım.
Ve burada trajikomik bir karşılaştırma başlıyor.
—
Sabah Rutini vs İmparatorluk Yönetmek
Onun sabahı:
Strateji toplantısı
Ordu planlaması
Vergi düzenlemeleri
Benim sabahım:
Alarmı susturmak
“Bugün kesin spora başlıyorum” demek
Kahve yaparken kahve dökmek
Bir noktada evren bana şunu söylüyor olabilir:
“Sen yanlış çağda doğmuşsun.”
—
Arkadaş Muhabbetinde Tarih Travması
Bir akşam yine arkadaşlarla oturuyoruz.
Biri dedi ki:
“Abi tarih neden bu kadar sıkıcı?”
Ben:
“Bence sıkıcı değil, biz yanlış anlatıyoruz.”
Herkes baktı.
Devam ettim:
“Mesela Alauddin Khalji kimdir diye sorunca ‘Delhi Sultanı’ demek yerine ‘13. yüzyılın ekonomik ayar manyağı’ desek daha akılda kalır.”
Bir arkadaşım:
“Sen niye böyle konuşuyorsun?”
Cevap veremedim.
Çünkü ben de bilmiyorum.
—
Alauddin Khalji Kimdir? Sorusunun Bende Bıraktığı Etki
Zaman geçtikçe şunu fark ettim:
Alauddin Khalji benim için sadece bir tarih konusu olmaktan çıktı. Bir tür zihinsel meme haline geldi.
Bazen metroda otururken düşünüyorum:
“Acaba o olsaydı İzmir trafiğini nasıl yönetirdi?”
Muhtemelen çok sert olurdu.
Bence Bornova trafiğine bakıp:
“Bu kabul edilemez,” derdi.
Ben ise:
“Abi ben 20 dakikadır aynı noktadayım zaten kabul ettim.”
—
Kendimle Dalga Geçmeyi Öğrenmek
Bu süreç bana bir şey öğretti.
Tarih sadece geçmiş değil. Aynı zamanda bugünkü halimizi daha komik görmemizi sağlıyor.
Ben kendime bakıyorum:
Strateji yok
Plan yok
Ama çok düşünme var
Alauddin Khalji’ye bakıyorum:
Strateji var
Plan var
Büyük güç var
Ama aramızdaki en büyük fark şu olabilir:
O dünyayı yönetmiş, ben ise bazen kendi günümü bile yönetemiyorum.
—
Son Düşünce: Bir Sultan, Bir Genç ve Bir Fazla Kahve
Bir akşam sahilde otururken içimden şu geçti:
“Alauddin Khalji kimdir?”
Cevap artık sadece tarih kitabı cümlesi değil benim için.
Bir karakter gibi.
Bir dönem.
Bir güç hikâyesi.
Ve biraz da benim fazla düşünen halimin tarihsel versiyonu gibi.
Ben İzmir’de oturuyorum, dalgaları izliyorum.
O ise yüzyıllar önce başka bir coğrafyada kendi dünyasını kuruyor.
Ve ikimizin ortak noktası garip bir şekilde şu:
İkimiz de bir şeyleri kontrol etmeye çalışıyoruz.
Sadece onun ölçeği biraz daha… büyük.